Erkekte sperm üretimi bir çok nedenden dolayı bozulabilir. Bunlardan bazılarının erkenden tanınması ve tedavi edilmesi çok önemlidir. Örneğin yeni doğan bir çocukta yumurtalarının en geç 2 yaşına kadar yerine inmesi gerekir. Aksi takdirde ileride yumurtalarındaki bozulmaya bağlı olarak kısırlık sorunu yaşayabilir.

Erken tedavisi gereken bir diğer hastalık ise Varikosel'dir. Ergenliğe girme yaşlarında varikoseli bulunan çocukların ileride üreme sorunu ile karşılaşmamaları için tedavi edilmeleri önerilmektedir.

Sigarayı bırakmak: Sigara gerek erkekte gerekse kadında üreme ve cinsel fonksiyonlar üzerinde son derece zararlı etkilere sahiptir. Erkete sperm sayısını ve canlılığını bozarken, kadında da gebe kalmayı önler, hatta düşük riskini artırır. Sigara dumanına maruz kalmak da sigara içmek kadar zararlıdır. Terk edilmesi çok güç olan bu alışkanlıktan vazgeçmek için elden gelen her şey yapılmalı, gerekirse tıbbi yardım alınmalıdır.

Sıcak uygulamalardan kaçınmak: Sauna, hamam gibi sıcak banyoların testislerin çalışmasını bozucu etkileri vardır. Bu nedenle sperm sayısını azaltarak kısırlığa yol açabilirler. Bu uygulamaları sık yapmaktan kaçınılmalıdır. Ancak bu sıcak duş alınmayacak ya da kısa süreli banyo yapılmayacak anlamına da gelmez! Diğer yandan, uzun süreli araba kullananlarda da ısı artımı sperm üretiminin bozulmasına katkıda bulunabilir.

Alkol alışkanlığının bırakılması: Alkolün erkek ve kadında üreme fonksiyonlarını bozucu etkileri vardır. Direkt testislerin çalışmasını bozabileceği gibi, karaciğer yetmezliğine yol açarak ya da normal beslenme alışkanlıklarını değiştirerek de sorun yaratabilir. Erkekte sperm yapımı ve sayısını azaltır. Ancak ne kadardan fazla alkol zararlıdır konusunda kesin bir veri yoktur. Yine de çocuk sahibi olmak için gayret edildiği süre içerisinde alkol alımını mümkün olduğunca azaltmak uygun olacaktır.

Uyarıcı ve uyuşturucu ilaç alınmaması: Amfetamin, kokain, eroin, methadone, opiatlar gibi alışkanlık yapıcı ilaçlar vücudun hormon dengesini bozarak gerek cinsel fonksiyonlar gerekse sperm üretimi üzerine zararlı olurlar. Benzer şekilde, anabolik steroidler denen ve doping amacıyla kullanılan uyarıcı özellikteki ilaçların da olumsuz etkileri bilinmektedir.

Uzun süreli, yüksek doz testosteron kullanılması bazı erkeklerde sperm yapımını baskılayabilir.

Hormonlu besin maddeleri: Östrojen etkisine sahip hormonlarla yetiştirilen besin maddeleri vücudun hormon dengesini değiştirerek sperm kalitesini bozabilirler. Özellikle annenin gebelik sırasında bu besinlerden alması, çocuğun testis gelişimini olumsuz yönde etkileyebilir ve ileride kısır kalmasına yol açabilir.

Giyisilere dikkat edilmesi: Dar ve sıkı pantolon, kot, şort ya da iç çamaşırlar skroum içinde ısı artımı yaparak spermin kalitesini bozabilirler. Bu nedenle gevşek ve dar olmayan giysilerin tercih edilmesi önerilir.

Cinsel ilişkinin uygun zamanlaması yapılmalı: Kadında ayda sadece bir kez yumurtlama olur. Kadın yumurtasının yaşam süresi ise 16-18 saattir. Bu nedenle spermin bu süre içerisinde kadın yumurta hücresi ile karşılaşması gerekir. Kadında yumurtlama, bir sonraki adetin başladığı günden yaklaşık 12-15 gün önce olur. İşte bu günlere denk gelecek şekilde, gün aşırı ilişkide bulunulması gebelik şansını önemli ölçüde artıracaktır.

Çalışma ortamındaki zararlı maddelerden uzak durulması: Kurşun gibi ağır metaller, böcek ilaçları ve anestezi gazları ile ilgili iş yerlerinde çalışanların sperm kalitesinde bozulma olabileceği bilinmektedir. Aynı şekilde radyasyon ile uğraşılan yerlerde de risk söz konusudur. Bu durumda kısırlık gelişmesi mümkündür.

Stresin azaltılması: Kadının gebe kalabilmesi için sağlıklı bir cinsel ilişki ilk koşuldur. Erkekte gerek iş nedeniyle gerekse günlük yaşamdan ya da çocuk sahibi olma gayretinden kaynaklanan stres, cinsel ilişkiye girilmesinde problem yaratabilir. Diğer yandan, stres nedeniyle hormonal dengede bozulma ve bunun neticesinde sperm değerlerinin düşmesi ortaya çıkabilir. Diğer yandan, stresli durumda girilen cinsel ilişki sırasında dışarı çıkan meni miktarında da azalma söz konusudur. Her ne olursa olsun, stresi yenmenin yollarını araştırmamız gerekmektedir.

Cep telefonları ve diğer elektromanyetik alanlara dikkat edilmesi: Şehir yaşamında veya iş yerlerinde maruz kalınan elektrik dalgalarının etkisi, zarar verici sınırın çok altında kalmaktadır. Fakat cep telefonları gibi orta şiddette ve yüksek frekansta elektromanyetik alan yaratan cihazların, şimdilik hayvanlarda gözlendiği kadarıyla sperm üretimi üzerine zararlı etkisi bulunmaktadır. Ancak bu konuda yeterli veri yoktur. Yine de mümkün olduğu kadar bu cihazların zararlarını aza indirecek önlemlerin alınması uygun olacaktır.