|
SÜNNET
Prof.Dr.
Kaan AYDOS
Sünnet
derisinin (prepisyum) kesilip, çıkarılması işlemidir.
Ülkemizde olduğu kadar, bir çok toplumda da yaygın bir
gelenek ve inanç olarak uygulanmaktadır. Dünya erkek
nüfusunun 1/6'sının sünnetli olduğu tahmin edilmektedir.
Sünnetin
faydaları:
-Sünnet
derisinin ağzı dar ise (fimozis), buna bağlı idrar yapma
güçlüğü ve arkasından enfeksiyon, daha ileri dönemlerde
ise tıkanıklığa bağlı yukarı idrar yollarında önemli
sorunlar ortaya çıkabilir. Sünnet yapılarak bu darlık
giderilebilir. Anlaşılması kolaydır: Eğer annenin eliyle
sünnet derisini geri çekerek, penis başını (glans) ortaya
çıkarması mümkün olmuyorsa, bu durumda bir darlık söz
konusu olabilir. Aman dikkat! Bu muayene sırasında
geri çekilen sünnet derisi tekrar elle düzeltilerek
eski konumuna getirilmelidir, aksi takdirde penis başının
etrafını sıkarak gangrene kadar gidebilen problemlere
neden olunabilir. Aile çocuğun idrarının güç çıktığını,
yaparken ağladığını, penisini eliyle sıktığını, kaşıdığını
fark eder etmez hemen ilgili doktora başvurup, sünnet
için görüş almalıdır.
-Penis
kanseri gelişme riskini azaltır.
-Cinsel
yolla bulaşan hastalıkların geçişini önler (örneğin
AIDS gibi)
-Kadında
da, rahim (serviks) kanseri riskini azalttığı ileri
sürülmektedir.
-İdrar
yolları enfeksiyonlarını 10 kat azaltır.
Sünnet
için ideal yaş: Bu konuda kesin bir fikir birliği
yoktur. Yeni doğanda, 2-3 yaşlarında veya 6-7 yaşlarında
yapılabileceği önerilmektedir. Ancak, yeni doğan bir
çocukta penis anomalileri olabileceğinden ve ileri yaşlarda
bunların tedavisinde de sünnet derisinden faydalanılabileceği
için, iyi bir muayene yapılmadan yeni doğan çocuğun
sünneti sakıncalı olabilir. Sünnet derisine ait problemlerden
korunmak amacıyla ise, sünnet için fazla beklenilmemelidir.
Fazla ileri yaşlarda çocukta sünnet korkusu ve kuşkusunun
bir takım psikolojik sorunlar yaratabileceği de belirtilmektedir.
Bu durumda 2-4 yaş arası idealdir. Ama bu yaşlarda sünnet
yapılırken çocuğun sakin olması son derece güçtür. Bu
nedenle lokal anestezi yerine, çocuğun uyutularak hafif
anestezi verilmesi tercih edilmelidir. Eğer bu imkan
yoksa, çocuğun sakin olacağı daha ileri yaşlar (6-7
yaşlar veya sonrası) beklenilebilir ya da yeni doğduğunda
yapılabilir.
Sünnet
nasıl yapılır: Yeteri kadar sünnet derisi kesilerek,
çıkarılır. Az ya da fazla çıkarılması sorun yaratabilir.
Daha sonra, kanamalar önlenir. Bu sırada mikrop kapmaması,
kanama olmaması, estetik olarak güzel görünmesi, penis
başının zedelenmemesi son derece önemlidir. Mutlaka
deneyimli, uzman kişilerce yapılmalıdır.
Sünnet
3 yöntemle yapılabilir: 1) Sirkumsizyon denilen
dikişli, açık ameliyat şeklinde; 2) Giyotin yöntemi
denilen, sünnet derisinin elle gerdirilerek, altından
kesilmesi; ve 3) Özel sünnet klempleri denilen
aletler kullanılarak yapılan sünnet. Her üç yöntem de
yaygın olarak kullanılmaktadır. Seçim, sünneti yapan
kişinin tecrübesine göre değişir. Ama, ameliyathane
ortamında, hafif anestezi verilerek, kanama odaklarının
koter (yakılarak) ya da bağlanarak durdurulduğu, dikişli
sünnet yöntemi en sağlıklı olanıdır. Son zamanlarda
lazer kullanımı gündeme gelmiş olup, bunun üstünlüğü
kanamanın en aza indirilmiş olmasıdır. Özellikle kanama
bozukluğu olan çocuklarda önerilir. Maliyeti çok fazladır.
Fazla yaygın değildir. Ancak koter ya da dikiş ile de
aynı başarı elde edilebilir.
Anestezi
olarak lokal ya da uyutularak hafif anestezi uygulanabilir.
Tam anlamıyla genel anestezi genelde tercih edilmez.
Özellikle hareketli çocuklarda uyutularak yapılması
gerekebilir. Lokal anestezide çocuğun ağlaması, hareket
etmesi sünnetin iyi sonuç vermesini önler. Sakin ve
olayı kavramış çocuklarda lokal anestezi tercih edilebilir.
Lokal anestezi, anestezik ilacın penis kökünün çevresine
enjekte edilmesiyle yapılır.
Sünnette
ortaya çıkabilecek sorunlar:
· Kanama
· Sünnet derisinin çok fazla kesilmesi ya da az kesilmesine
bağlı sorunlar.
· Eğer yanlış damarlar (frenuler arter) kesilirse, idrar
kanalı ağzında (mea) darlık gelişmesi
· Penisin ya da penis başının yanlışlıkla kesilmesi.
· İltihap gelişmesi
· İdrar yapamama
· İdrar kanalı (uretra) travmasına bağlı fistül gelişmesi
· Gangren
· İdrar kanalı ağzında (mea) iltihap ve darlık gelişmesi
· Penis başının aşağı doğru eğik kalması
· Lokal anesteziye bağlı allerjik reaksiyon
· Genel anesteziye bağlı sorunlar
· Diğer nadir karşılaşılan komplikasyonlar.
Bu komplikasyonların
görülme sıklığı %0.2 ile %5 arasında değişmektedir.
Sünneti yapan ne kadar tecrübeli ise ve sünnet ne kadar
donanımlı, steril şartlarda gerçekleştirilirse, o kadar
az sorun ortaya çıkar ve sonuç da o kadar yüz güldürücü
olur.
Sünnet
konusunda iki önemli konuya dikkat edilmelidir:
1) Çocuğun ruhsal yönden hazırlanması ve 2) Sünnet tekniği.
Öncede çocuk sünnet konusunda bilgilendirilmelidir.
"Çok basit, kesme olmaksızın yapılacak" şeklinde
kandırılması, sünnet günü gerçekle karşılaşan çocukta
korku ve güvensizlik gibi önemli problemler ortaya çıkarmaktadır.
Çocuğa sünnetin ne olduğu anlatılmalıdır. Eğer aşırı
tepki verirse, uyutularak hafif anestezi altında sünnet
yapılabilir. Toplu sünnetlerden de kaçınmak gerekir.
Böyle ortamlarda hem çocuk duygusal olarak iyi hazırlanmamakta
hem de teknik özen yeterli olmamaktadır. Enfeksiyon
vb. sorunlarla sık karşılaşılabilir.
Sünnet,
uzman hekimlerce yapılmalıdır. Günümüzde değişik
nedenlerden dolayı daha çok sünnetçiler bu işlemi yerine
getirmektedirler. Bu konuda çok titiz bir tercih yapılması
gerekir.
|