|
SAKALLANMA VE SAÇ
DÖKÜLMESİ
Prof.Dr.
Kaan AYDOS
Ergenlikle
beraber, erkeklerde erkeklik hormonu testosteronun
etkisi ile sakal çıkar. Her erkekte normalde sakal
çıkması beklenir. Eğer çıkmıyorsa ya da az çıkıyorsa
iki nedeni olabilir; ya hormon düşüklüğü vardır,
ya da mevcut hormona karşılık gelen reseptör eksikliği
söz konusudur. Bazı ailelerde erkeklerde yapısal
olarak sakal ve bıyık çıkması olmayabilir, bunu
patolojik kabul etmemelidir. Patolojik olanı hormon
eksikliğine bağlı kıllanmanın olmamasıdır (hipogonadizim).
Normal
erkek tipi kıllanma alın ve şakaklarda saç girintilerinin
(dökülmelerinin) olması, genital bölgede erkeğe özgü
kıllanma ve sakal-bıyık çıkmasıdır. Bu kıllanma yapısı
testosteron hormonu nedeniyle görülür. Eğer testosteron
yetersiz ise yukarıda tanımlanan kıllanmalar da olmayacaktır.
Böyle erkeklerin bir kısmında genetik hastalıklar
da olabilir. Örneğin Klinefelter sendromu denilen bir
genetik hastalıkta kromozom yapısı bozulmuştur. Hem
sakal, kıllanma yetersizdir hem de testisler küçük kalmıştır.
Sakal
çıkması bozuk olan erkeklerde öncelikle kanda testosteron
hormonu ölçülür. Şüphe edilen durumlarda genetik inceleme
(karyotip) yapılır.
Tedavide
eksik olan hormon ilaçları dışarıdan verilir. Ancak
bu hormonların yan etkileri de olabileceğinden, mutlaka
doktor kontrolünde kullanılmaları gerekir.
Erkeklerde
erkek tipi saç dökülmesi normaldir. Aşırı dökülme
durumunda tiroid fazlalığı, malinomalar, karaciğer hastalıkları,
demir eksikliği anemisi, şeker hastalığı, aşırı doz
A vitamini alınması, kolesterol düşürücü ilaçlar, talyum
ve cıva zehirlenmeleri araştırılmalıdır.
Saç dökülmelerinde
bunun erkekler için normal olduğu kabul edilmelidir.
Bu durumu kozmetik nedenlerle sorun yapan erkeklerde
saç ekilmesi önerilebilir. Prostat büyümesinin
tedavisinde kullanılan Finasterid gibi hormonların
ya da tansiyon düşürücü Minoxidil'in saç dökülmesini
azalttığı bildirilmektedir. Ancak bu ilaçların etkinliği
kesinleşmiş değildir.
|