|
ERKEKTE
KISIRLIK TEDAVİSİ İÇİN YAPILAN AMELİYATLAR
Kanal
tıkanıklıklarının düzeltilmesi: Meni kanallarında
tıkanıklık sıklıkla 3 yerde görülür.
1.
Epididim seviyesinde: Özellikle cinsel yolla bulaşan
iltihabi hastalıklarda epididim kuyruğunda tıkanıklık
gelişebilmektedir. Kesin tanısı ameliyatla açıp kontrol
edilmesidir. Tıkanıklık
bulunursa mikrocerrahi yöntemlerle tedavi edilir. Hastaların
%80'inden fazlasında başarılı olunur ve menide sperm
hücreleri çıkmaya başlar.
2.
Fıtık ameliyatı sırasında ya da travma gibi nedenlerle
kanalların bağlanması veya kesilmesi, kopması: Böyle
bir olaydan şüphe ediliyorsa ya vazovezikülografi denilen
bir film çekilir ya da ameliyat edilerek açılır ve kontrol
edilir. Tıkanıklık bulunursa mikrocerrahi yöntemlerle
tedavisi yapılır.
3.
Kanalların en uç seviyesinde doğumsal kistler, taç,
iltihabi değişiklikler veya anomaliler gibi nedenlerle
tıkanıklık olması: Bu tıkanıklıklara hastaların yaklaşık
%9'unda rastlanılır. Meni miktarının az olması, asit
reaksiyon vermesi, menide früktoz bulunmaması böyle
bir tıkanıklıktan şüphelendirir. Transrektal ultrasonografini
çok önemli faydası vardır. Ultrason eşliğinde kistlerin
boşaltılması veya endoskopik yolla idrar yolundan girilerek
tıkanıklığın açılması ile tedavi edilirler. Eğer iyi
tanı konursa sonuçları son derece yüz güldürücüdür.
4.
Doğuştan meni kanallarının (vaz deferenslerin) gelişmemesi:
Tıkanıklık bulunan hastaların %6'sında rastlanılır.
Genetik bir bozukluğa bağlı azoospermi olguları arasında
en sık rastlanılanıdır. Tek başına görülebileceği gibi,
kistik fibrozis denilen bir hastalıkta da görülür. Üriner
ve genital sistemin gelişimi kadın ve erkekte daha embriyo
7. haftadayken başlar. Bu nedenle bu sistem embriyonun
7. haftasından önce bir şekilde bozulursa hem böbrek
gelişimi hem de meni kanallarının gelişimi birlikte
bozulur. Ama bu tarihten sonra etkilenirse böbrek ve
meni kanallarının gelişimi ayrı ayrı bozulabilir.
Kistik
fibrozis solunum yolları ve pankreas kanallarında salgı
bozukluğu ile karakterize olup, çoğunda meni kanalları
da gelişmemiştir. Meni kanallarının iki tarafta da gelişmemesi
tek başına da ortaya çıkabilir ve başka bir anomali
görülmeyebilir.
Bunlarda
mutlaka genetik testler yapılmalıdır. Ama %10'unda gen
defekti bulunamayabilir. Bunların da %40'ında böbrek
yokluğu ya da böbrek anomalisi bulunabilir. Genetik
test yapılmasının nedeni eğer tüp bebek yapılırsa çocuğa
bu hastalığın geçip geçemeyeceğinin ortaya konması içindir.
Tedavide
TESE-ICSI yöntemiyle tüp bebek yapılır. Genetik yönden
aileyle konuşulmalıdır.
Varikosel:
Kasık bölgesinden yapılan bir ameliyatla tedavi edilir.
İki taraflı da olabilir. Mikroskop altında yapılması
önerilir. Lokal anestezi altında yapılmışsa hasta aynı
gün ayağa kalkabilir. Hastaların 1/3'ünde çocuk sahibi
olunabilmektedir.
Testis biyopsisi: Lokal anestezi altında testislerden
küçük bir parçanın çıkarılması işlemidir. Dikkatli yapılmazsa
kanama, hematom, iltihaplanma görülebilir. İşlemden
sonra hasta ayağa kalkabilir.
TESE
(Testislerden ameliyatla sperm elde edilmesi: Tedavi
edilemeyen tıkanıklık olgularında ya da sperm üretiminin
yetersiz olması durumlarında testislerden ameliyatla
doku çıkarılması ve bundan da sperm elde edilmesi işlemidir.
Lokal anestezi ile yapılabilir. Mikroskop altında yapılırsa
bazı hastalarda hücre içeren doku bölümlerini bulmak
daha kolay olmaktadır. İlk defa 1993 tarihinde uygulanmıştır.
Menide sperm hücresi çıkmayan hastaların %30-90'ında
bu yöntemle hücre bulmak mümkün olmaktadır. Bunların
da %30-50'sinde ICSI ile eşlerinde gebelik başarılabilir.
TESE dikkatli yapılmazsa kanama, hematom, iltihap gelişebilir.
İşlem yarım saatte biter ve kısa bir istirahatten sonra
ayağa kalkabilir.
Epididim
kistlerinin çıkarılması: Testislerin muayenesi sırasında
kistler hissedilebilir. Ultrasonografi ile teyit edilmelidir.
Sonra ameliyatla kist çıkarılır. Ameliyatı mikroskop
altında ve çok dikkatli yapılmalıdır, aksi takdirde
kanallarda tıkanıklıkla sonuçlanabilir.
Epididimolizis: Geçirilen iltihaplara bağlı olarak
epididimlerin etrafındaki tabakaların gerilmesi sonucu
meni taşıyan kanalların daraldığı durumlarda, ameliyatla
bu darlıkların giderilmesidir. Her zaman tanı koymak
kolay olmaz. Çoğu kez ameliyatla açıp bakılınca anlaşılabilir.
Dikkatli yapılmazsa kanama, hematom, iltihap ve meni
kanallarında tıkanıklık gelişebilir. Başarılı sonuçlar
bildirilmektedir.
|