|
GENEL BİLGİLER
ŞEKİLLER
Normal
bir çiftin bir ay içerisinde gebe kalma şansları
%20-25, 6 ay içerisinde %75 ve bir yıl içerisinde ise
%90'dır. Gebeliklerin çoğu, ovulasyon günü ya da
ovulasyondan önceki 6 gün içerisinde bulunulan cinsel
ilişkiler neticesi görülür. Sadece ovulasyonu takip
eden günlerde bulunulan cinsel ilişkilerin çok azı gebelikle
sonuçlanır. Hem erkek hem de kadın için 24 yaşında fertilizasyon
oranları en yüksektir. Fertilizasyon oranları bu yaştan
sonra her iki sekste de düşmeye başlar.
Çocuk
sahibi olmak isteyen ama fertilite durumları bilinmeyen
çiftlerde yapılan çalışmalar, büyük kısmında gebeliklerin
ilk 1 yıl içerisinde gelişmesine rağmen %15'inin
bunu sağlayamadığını ortaya koymuştur.
İnfertilite
olgularının yaklaşık %20'si tamamıyla bir erkek faktöründen
kaynaklanır. %30-40'ın da ise hem erkek hem kadın faktörleri
birlikte görülür. Dolayısıyla, infertil çiftlerin yarısında
bir erkek faktörü söz konusudur.
Tedavi
edilmemiş infertil çiftlerin %25-35'i, yalnız cinsel
ilişkide bulunmakla ileride çocuk sahibi olabileceklerdir.
İlk iki yıl içerisinde bunların %23'ünde gebelik görülürken,
bir %10'u da takip eden 2 yıl içerisinde gebe kalır.
Dolayısıyla, infertil bir çifti takip ederken ve tedavi
sonuçlarını değerlendirirken, işte bu aylık %1-3
gebelik şansını (nonazoospermik çiftlerde) akılda
tutmak gerekir. Her ne kadar geçmişte, çiftler gebe
kalmayı istediklerinden itibaren 12 ay geçinceye kadar
tetkik edilmezlerken, artık çiftin yaşı ilerledikçe
temel incelemenin ertelenmesi beklenmez. Daha ilk müracaatlarında
hem erkeğin hem de kadının basit, ekonomik bir temel
değerlendirmesine başlanılmalıdır.
İnfertil
erkeğin değerlendirilmesindeki özellikle fertiliteyi
etkileyebilecek konulara dikkat edilerek detaylı bir
hikaye alınmalıdır. Daha sonra fizik muayene yapılır.
Başlangıç laboratuvar testlerinin yapılmasıyla da temel
değerlendirme tamamlanmış olur. Hikaye, fizik muayene
ve başlangıç laboratuar testlerinin sonuçlarına bakılarak,
daha spesifik testlere yönlendirecek bir ayırıcı tanıya
gidilir. Erkek infertilitesinin farklı yönlerini değerlendiren
çok sayıda test bulunmakla birlikte, bütün hastalarda
hepsini de kullanmak gerekmez.
İnfertil
erkeğin değerlendirilmesindeki hedefler (1) düzeltilebilir
durumların; (2) başka yöntemlerle düzeltilemeyen, ancak
erkeğin spermini kullanarak yapılan ÜYT ile tedavi edilebilecek
nedenlerin; (3) bu tekniklerle de tedavi edilemeyen
ve donör inseminasyonu ya da evlat edinmeyi gerektirecek
nedenlerin; (4) altta yatan önemli tıbbi patolojilerin;
ve (5) hastayı veya çocuğunu etkileyebilecek genetik
ve/veya kromozomal bozuklukların belirlenmesine yöneliktir.
İdeal
olanı, bu değerlendirmelerin infertiliteden sorumlu
spesifik bozukluğu ortaya koyabilmesidir. Her ne kadar
bazı durumlarda bu mümkün olmaktaysa da, çoğu erkekte
nedeni bulunamayan semen bozukluğuna rastlanılır. Eğer
mümkünse, spesifik bir neden bulunup, buna yönelik spesifik
tedavi başlanılmalıdır. Oysa bilinen bir etiolojik faktör
olmasa bile, gerek ampirik tedavilerden gerekse intrauterin
inseminasyon (IUI) ve in vitro fertilizasyon (IVF) gibi
ÜYT'lerden de fayda görülebilir. Terapötik donör inseminasyonu
ve evlat edinmenin de tedavi alternatifleri olduğunu
unutmamak gerekir. Aşırı uzun ve faydası bulunmayan
tedavilerden kaçınılarak, infertil çift bu seçenekler
hakkında bilgilendirilmelidir.
|